Η Μέθοδος 3Χ3, που αναπτύχθηκε από τον Ελβετό Werner Munter το 1991, παραμένει σήμερα το κορυφαίο εργαλείο για τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση κινδύνου στο βουνό.
Η μέθοδος συνδυάζει 3 Παράγοντες που πρέπει να εξετάζονται σε 3 Φάσεις.
Οι 3 Παράγοντες (Τι εξετάζουμε)
Σε κάθε στάδιο της διαδρομής, ο συνοδός αναλύει:
- Συνθήκες (Καιρός & Χιόνι): Τι καιρό κάνει; Τι λέει το δελτίο; Υπάρχει κίνδυνος χιονοστιβάδας; Πόσο πρόσφατο είναι το χιόνι;
- Πεδίο (Έδαφος): Ποια είναι η κλίση της πλαγιάς; Ποιος είναι ο προσανατολισμός; Υπάρχουν γκρεμοί, παγίδες εδάφους ή σημεία που πέφτουν πέτρες;
- Άνθρωπος (Ομάδα): Ποιο είναι το επίπεδο εμπειρίας των συμμετεχόντων; Είναι κουρασμένοι; Έχουν τον σωστό εξοπλισμό; Ποια είναι η ψυχολογία τους;
Εάν θέλουμε να επιτύχουμε υψηλό επίπεδο ασφάλειας κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας στο βουνό, απαιτείται προσεκτική προετοιμασία. Οποιαδήποτε προετοιμασία προϋποθέτει απαραίτητα να έχεις σχέδιο. Η βάση κάθε σχεδίου πρέπει να είναι μια στρατηγική απόφαση. Πρέπει να επιλέξουμε έναν στόχο.
Μπορεί να είναι μια βουνοκορφή, μια ορεινή καλύβα-καταφύγιο ή η διέλευση μιας συγκεκριμένης διαδρομής, όπως το πέρασμα μιας ορεινής κοιλάδας- οροπεδίου- σελώματος, η διέλευση μιας κορυφογραμμής- χτενιού κλπ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρέπει επίσης να επιστρέψουμε στη βάση, ή μάλλον στο σπίτι. Μόνο έχοντας επίγνωση του στόχου μπορούμε να σκεφτούμε πως (από πού) να φτάσουμε σε αυτόν, πώς (με ποια στρατηγική)
να προχωρήσουμε στο μονοπάτι και τι θα χρειαστούμε κατά την διάρκεια της πορείας. Καθορίζουμε δηλαδή τα μέσα και τις τακτικές με τις οποίες θα πετύχουμε τον καθορισμένο στρατηγικό στόχο. Αυτή η μέθοδος σχεδιασμού είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από την αρχαιότητα και εξακολουθεί να
βοηθά τους ανθρώπους να επιτυγχάνουν όλο και πιο μακρινούς στόχους.
Στρατηγική τριών επιπέδων
Πρώτα, πρέπει να αποφασίσουμε πού θα ακριβώς θα πάμε στο βουνό. Είναι απαραίτητο να εξοικειωθούμε με την επιλεγμένη περιοχή, να γνωρίσουμε το γεωγραφικό τμήμα και να μάθουμε τι μπορεί να μας περιμένει εκεί. Η γνωριμία με τον συγκεκριμένο στόχο και την περιοχή είναι μια πρακτικά ατελείωτη διαδικασία. Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας, καθώς πλησιάζουμε στην περιοχή και μετά περπατώντας μέσα σε αυτήν, παρατηρούμε συνεχώς το πώς μας φαίνεται το περιβάλλον, ποιες είναι οι εντυπώσεις μας σε σχέση με την ασφάλεια, ποια είναι η κατάσταση εκεί. Αυτή η διαδικασία παρακολούθησης δεν σταματά κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, και συνεχίζεται ακόμη περισσότερο.
Για την καλύτερη κατανόηση αυτής της διαδικασίας, μπορούμε να το συγκρίνουμε με κινηματογραφικά πλάνα, όπου η κάμερα, με λήψεις από διαφορετικά σημεία και απόσταση, σταδιακά πλησιάζει την σκηνή. Το πρώτο επίπεδο προβολής θα το ονομάσουμε “Πολύ Γενικό πλάνο/ προετοιμασία στο σπίτι”, το δεύτερο επίπεδο προβολής “ Θέα από το παράθυρο/ στην αφετηρία” και το τρίτο επίπεδο προβολής “Κοντινό πλάνο/ κατά τη συνοδεία“.
Επίπεδο 1 – «Πολύ Γενικό πλάνο»
Σε αυτό το επίπεδο σχεδιασμού, αρχίζουμε να εξοικειωνόμαστε με την περιοχή-στόχο ενώ είμαστε ακόμα στο σπίτι. Αναζητούμε όλες τις πιθανές πληροφορίες, όπως χάρτες, σχετική βιβλιογραφία, άρθρα ορειβατών στον τύπο, πληροφορίες στο διαδίκτυο, συνεντεύξεις με άτομα που γνωρίζουν την περιοχή κ.λπ. Αυτό θα μας δώσει μια πρώτη ιδέα για το τι να περιμένουμε. Αρχικά, θα κατανοήσουμε σε ποια κλιματική ζώνη βρίσκεται η οροσειρά που επιλέξαμε και τι καιρός θα επικρατήσει εκεί. Σε εξωτικές περιοχές, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε εκ των προτέρων ποιες ασθένειες μπορεί να εμφανιστούν και ποιος συνδυασμός εμβολιασμών κρίνεται απαραίτητος. Μπορούμε επίσης να πούμε αν η οροσειρά είναι με παγετώνες ή μη, βραχώδης, απόκρημνη ή “γυμνή” λοφώδης. Αν είναι βραχώδης, ποιες δυσκολίες μπορεί να εμφανιστούν εδώ; Πολλά μπορούν να συναχθούν από τη γνώση της γεωλογικής δομής και της ανάπτυξης των οροσειρών. Αν και οι οροσειρές μοιράζονται αρκετά παρόμοια χαρακτηριστικά, αυτό που τις διακρίνει μεταξύ τους, εκτός από τη γεωγραφική τους θέση (άρα και το κλίμα που επικρατούσε στο παρελθόν και το παρόν), είναι η σύνθεση και η ανάπτυξή τους.
Όλες αυτές οι πληροφορίες συμβάλλουν στην απόφασή μας για το πού θα πάμε και τι θα επιλέξουμε ως στόχο μας. Ο στόχος πρέπει να επιλέγεται σύμφωνα με τις δυνατότητές μας για να είμαστε σε θέση να τον πετύχουμε. Πρέπει επίσης να έχουμε τον εξοπλισμό πεζοπορίας ή/και ορειβασίας και εξοπλισμό που είναι απαραίτητος για να πετύχουμε τον στόχο μας. Σε αυτό το σημείο, πρέπει ήδη να σκεφτόμαστε τις τακτικές που θα χρησιμοποιήσουμε κατά τη διάρκεια της δράσης, γιατί η επιλεγμένη τακτική (ή στρατηγική με την οποία θα προχωρήσουμε) απαιτεί την προϋπόθεση ότι έχουμε επαρκή εξοπλισμό.
Ορισμένες πληροφορίες πρέπει να βρεθούν όσο το δυνατόν πιο ενημερωμένες πριν από την αναχώρηση. Μπορούμε να ελέγξουμε εκ των προτέρων την πρόγνωση του καιρού στην περιοχή για την ώρα της επίσκεψής μας. Το χειμώνα, ακόμη και σε αυτό το επίπεδο θέασης, σε πολιτισμένες περιοχές μπορεί να προσδιοριστεί το επί του παρόντος δηλωμένο επίπεδο κινδύνου χιονοστιβάδας. Μια επισκόπηση άλλων πιθανών κινδύνων μπορεί να ληφθεί από τη μελέτη των φυσικών συνθηκών της περιοχής. Η γεωγραφική θέση είναι σημαντική σε σχέση με τις κλιματικές συνθήκες, η γεωλογία θα μας προειδοποιήσει για την πιθανότητα λειψυδρίας στην περιοχή, πολλά μπορούν να συναχθούν από πληροφορίες για την επικρατούσα βλάστηση, αλλά και την πανίδα που κυριαρχεί στην περιοχή καθώς πολλά είδη μπορεί να αποτελούν άμεση απειλή. Άλλα είδη πάλι, ίσως να απειλούνται…
Ήδη σε αυτό το πρώτο επίπεδο σχεδιασμού, είναι εξαιρετικά σημαντικό να μεριμνήσουμε για την δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας.
Επίπεδο 2 – “Θέα από το παράθυρο”
Αυτό το επίπεδο εμφανίζεται πιο συχνά το πρωί σε ένα ορεινό καταφύγιο ή σε μια κατασκήνωση όταν κοιτάμε από μια σκηνή, αλλά και στο σταθμό μετά την αποβίβαση από το τρένο, το τελεφερίκ ή στο πάρκινγκ όπου φτάσαμε με αυτοκίνητο, κλπ. Είναι εκείνη η στιγμή που είμαστε ήδη “εδώ” και αναρωτιόμαστε αν πρέπει πραγματικά να πάμε εκεί που σχεδιάζαμε.
Πρώτα από όλα, βλέπουμε τι καιρός επικρατεί στην περιοχή του στόχου μας, το χειμώνα πόσο φρέσκο χιόνι έχει πέσει, κτλ.
Είναι αναμφισβήτητο πλεονέκτημα να ελέγχουμε τώρα την τελευταία πρόγνωση καιρού. Οι πληροφορίες είναι συνήθως διαθέσιμες σε ορεινά κέντρα αναψυχής και οι διασώστες της περιοχής είναι συνήθως πρόθυμοι να παρέχουν ενημερωμένες πληροφορίες.
Σε αυτό το σημείο, είναι καιρός να επανεξεταστεί ολόκληρο το σχέδιο και να αξιολογηθεί το πόσο μπορεί να είναι “πραγματοποιήσιμο” μπροστά στην “αντικειμενική” πραγματικότητα. Αυτό βέβαια είναι εντελώς απαραίτητο, κυρίως αν δεν υπάρχει χρόνος για εφαρμογή ενός προγράμματος ρεζέρβα (plan B) ή μείωση του αρχικού σχεδίου.
Επίπεδο 3 – «Κοντινό πλάνο/ κατά τη συνοδεία»
Τώρα αυτό δεν είναι πλέον προγραμματισμός με την πραγματική έννοια της λέξης. Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, το πιο πιθανό είναι να ελέγξουμε αν όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο. Ελέγχουμε αν ακολουθούμε τη σωστή διαδρομή, παρατηρούμε την εξέλιξη του καιρού και σε περίπτωση χιονιού την ποιότητα των στρωμάτων του σε σχέση με τον κίνδυνο χιονοστιβάδας.
Όσον αφορά τον προγραμματισμό, το περισσότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τροποποιήσουμε το σχέδιό μας, είτε αλλάζοντας τακτική, είτε εκτρέποντας σε εναλλακτικό στόχο, είτε σε περίπτωση πολύ δυσμενών συνθηκών, υποχωρώντας εντελώς πίσω στο σημείο εκκίνησης.
Το γράφημα της λεγόμενης Μεθόδου 3×3 συνοψίζει τα παραπάνω:
| ΚΑΙΡΟΣ | ΠΕΔΙΟ | ΟΜΑΔΑ | |
| ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΙΑ | Δελτίο καιρού στο ίντερνετ. Πρόσθετες πληροφορίες (από το καταφύγιο,την ομάδα διάσωσης κλπ.) | Μελέτη χαρτών διαδρομής, ανάγλυφου του εδάφους, συνολικής ανάβασης, κλίσης κλπ. Βιβλιογραφία/άρθρα. Εναλλακτικές διαδρομές και διαδρομές διαφυγής. | Ποιοι είναι τα μέλη της ομάδας και ποιος ο επικεφαλής; Επιλογή τακτικής ανάβασης και ρυθμού (ανάλογα με τις δυνατότητες της ομάδας). Επιλογή κατάλληλου εξοπλισμού. |
| ΣΤΗΝ ΑΦΕΤΗΡΙΑ | Ορατότητα, άνεμος, βροχόπτωση, θερμοκρασία; Αλλαγή του καιρού σε σχέση με χθες; Έχει πέσει νέο χιόνι; Πού είναι προσήνεμη πλευρά και ποια η υπήνεμη; Επίπεδο κινδύνου χιονοστιβάδας; | Ανάγλυφο εδάφους; Χιονούρες/παλιό χιόνι; Πεσμένα βράχια; Πλημμυρισμένα ρέματα; Κλίση παράπλευρων στο μονοπάτι πλευρών; Ποιες είναι οι επιλογές για παράκαμψη επικίνδυνου κομματιού του μονοπατιού; | Ποιοι βρίσκονται πραγματικά εδώ; Η κατάστασή τους πριν την έναρξη; Ποιος ο αρχηγός; Θα λειτουργήσουν οι προεπιλεγμένες τακτικές ανάβασης; Θα χρειαστεί επιπλέον εξοπλισμός; Υπάρχουν χρονικά περιθώρια για τήρηση αρχικού προγράμματος; Έλεγχος μπαταριών των ηλεκτρικών συσκευών. |
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΣΥΝΟΔΕΙΑ | Υπάρχουν τάσεις αλλαγής καιρού; Ορατότητα; Αλλαγή στην κατεύθυνση του ανέμου; Νέο χιόνι; πόσο; σχηματίζεται στρώμα χιονιού; Λάμπει ο ήλιος; Λιώνει το χιόνι; | Ξέρω πού βρίσκομαι; Έχω χαθεί; Μπορεί κάτι να πέσει πάνω μου; Πού θα καταλήξω αν πέσω εγώ; Απαιτεί το ανάγλυφο του εδάφους/ τερέν ασφάλιση; Προσανατολισμός παράπλευρων πλαγιών; Ποιο είναι το πιο απότομο τμήμα; | Ακολουθούνται οι καθιερωμένες τακτικές προόδου (ανάβαση, κατάβαση, ρυθμός) προς τον στόχο; Τηρούνται οι απαραίτητες αποστάσεις μεταξύ των πεζοπόρων; Υπάρχει συνοχή; Υπάρχει ενότητα ή κατακερματισμός της ομάδας; Υπάρχει πειθαρχία; Υπάρχουν μέλη που υστερούν; Υπάρχουν μέλη που φοβούνται/δεν αισθάνονται ασφάλεια; |
Αλλαγή στο πρόγραμμα και διαδρομή υποχώρησης
Όταν “όλα πάνε στραβά”, θα πρέπει να αποδεχτούμε ότι ίσως το επιδιωκόμενο σχέδιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Μπορούμε να κάνουμε αυτή την ανακάλυψη σε διάφορα στάδια της δράσης, είτε κατά τη διάρκεια του προγραμματισμού είτε απευθείας κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας. Εκείνη τη στιγμή, είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχετε ένα καλά μελετημένο εναλλακτικό πρόγραμμα ή ακόμα και μια διαδρομή επιστροφής εάν η εκδήλωση είναι ήδη σε εξέλιξη.
Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι άνθρωποι στρέφονται προς τις προγραμματισμένες δραστηριότητες όταν λαμβάνουν αποφάσεις. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στον υποσυνείδητο φόβο ενός αβέβαιου μέλλοντος που συνοδεύει την ανθρωπότητα από αμνημονεύτων χρόνων. Ένα σχέδιο είναι σαν μια δέσμη φωτός που «φωτίζει» το μέλλον και ξέρουμε πού πάμε. Είναι ψυχολογικά πολύ δύσκολο (ειδικά σε μια ομάδα ανθρώπων) να εγκαταλείψεις ένα σχέδιο και να μπεις σε μια αβέβαιη κατάσταση. Είναι ένα ενδιαφέρον παράδοξο ότι οι άνθρωποι προτιμούν να ρισκάρουν κάνοντας «αυτό που είχε προγραμματιστεί» παρά να πηγαίνουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον όταν δεν ξέρουν τι ακριβώς θα κάνουν και τι θα συμβεί εκεί.
Κατά τον προγραμματισμό του ταξιδιού μας, είναι απαραίτητο να έχουμε κατά νου εναλλακτικές επιλογές προγράμματος και να ενημερώνουμε εκ των προτέρων όλους τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση. Ανάλογα με τα ενδιαφέροντα των μελών της ομάδας, είναι καλή ιδέα να επιλέξουμε έναν διαφορετικό στόχο ή μια άλλη δραστηριότητα που θα διασκεδάσει όλους τους συμμετέχοντες. Όταν προκύψει το ενδεχόμενο να χρειαστεί αλλαγή του σχεδίου για λόγους ασφαλείας, οι συμμετέχοντες της εκδήλωσης δεν θα βρεθούν προ εκπλήξεως. Όταν οι άνθρωποι γνωρίζουν τι θα γίνει εκ των προτέρων, είναι πιο πιθανό να συμμετάσχουν χωρίς να αντιταχθούν. Ταυτόχρονα, είναι πάντα καλό να υπάρχουν έτοιμες παραλλαγές της αρχικά προγραμματισμένης δραστηριότητας (στην περίπτωσή μας, αλπικού/ ορεινού τουρισμού). Τις λεγόμενες “μαξιμαλιστικές” και “μινιμαλιστικές” παραλλαγές. Ο μαξιμαλισμός προϋποθέτει, για παράδειγμα, πλήρη διάσχιση της κορυφογραμμής της επιλεγμένης οροσειράς (με άλλο τρόπο), ενώ στον μινιμαλισμό, εάν οι τρέχουσες συνθήκες αποδειχθούν εξαιρετικά δυσμενείς, μπορούμε να ανεβούμε (επιλέγοντας μια ασφαλή διαδρομή) σε μια λιγότερο σημαντική βουνοκορφή της οροσειράς και να επιστρέψουμε στη βάση. Δεν είναι απαραίτητο να εγκαταλείψουμε την αρχική ιδέα, καθώς εάν βελτιωθούν οι συνθήκες, η ανάβαση της κορυφογραμμής μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμα, αλλά είναι πιθανό η διαδρομή να χρειαστεί με κάποιο τρόπο να συντομευτεί.Ωστόσο, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η δράση μπορεί να έχει προχωρήσει τόσο πολύ, που εκείνη τη στιγμή δεν είναι πλέον δυνατό να εκτραπεί το σχέδιο σε διαφορετική κατεύθυνση. Στη συνέχεια, σε αντίξοες συνθήκες, δεν υπάρχει άλλη επιλογή από το να σταματήσουμε την προσπάθεια και να επιστρέψουμε. Κάτι που είναι εύκολο να το πεις, αλλά μερικές φορές πιο δύσκολο να το κάνεις. Σε ένα ορεινό περιβάλλον, δεν είναι πάντα δυνατό να επιστρέψουμε “έτσι απλά” με τον ίδιο τρόπο που φτάσαμε σε ένα μέρος. Για παράδειγμα, αφού ξεπεράσουμε ένα δύσκολο σημείο στο έδαφος, δεν είναι πάντα το πιο πρακτικό να επιστρέψουμε μέσω αυτού όταν υποχωρούμε. Μπορεί να υπάρχουν ευκολότερες διέξοδοι. Είναι οι λεγόμενοι δρόμοι διαφυγής. Πρέπει να έχουμε σκεφτεί αυτές τις οδούς διαφυγής κατά τον σχεδιασμό και να τις έχουμε σε απόθεμα προς χρήση. Όταν σχεδιάζουμε, δεν σκεφτόμαστε μόνο το ένα και μοναδικό “δικό μας” μονοπάτι, αλλά στην πραγματικότητα πρέπει να σκεφτούμε πολλά.
Εμπειρία και φυσική κατάσταση των μελών της ομάδας
Ένα ουσιαστικό μέρος οποιουδήποτε σχεδίου και επιδιωκόμενης τακτικής είναι να εξετάσουμε ποιος θα εφαρμόσει το σχέδιο. Όλα στέκονται και πέφτουν με τον ανθρώπινο παράγοντα. Ένα σχέδιο δεν πρέπει να είναι ένα «άδειο κέλυφος» που τυπικά πληροί όλες τις απαιτήσεις για τελειότητα, αλλά δεν έχει την ικανότητα να εφαρμοστεί στην πράξη. Οι ικανότητες των μελών αποτελούν περιοριστικό παράγοντα για τη δημιουργία οποιουδήποτε σχεδίου. Ένα καλό σχέδιο πρέπει να είναι «κομμένο» στα μέτρα των ανθρώπων.
Όπως μια αλυσίδα είναι τόσο δυνατή όσο ο πιο αδύναμος κρίκος της, έτσι είναι και μια ομάδα ανθρώπων. Το σχέδιο πρέπει να σχεδιαστεί έτσι ώστε το πιο αδύναμο μέλος της ομάδας να μπορεί να το φέρει εις πέρας. Είναι αφελές να πιστεύουμε ότι τα πιο έμπειρα μέλη της ομάδας θα βοηθήσουν κατά κάποιο τρόπο «σαν από θαύμα» τους πιο αδύναμους και θα επιταχύνουν το βήμα τους.
Η αδυναμία ενός μέλους της ομάδας μπορεί να είναι φυσικής κατάστασης, το εν λόγω άτομο απλά στερείται δύναμης και φυσικής κατάστασης. Ωστόσο, το άτομο μπορεί να στερείται και δεξιοτήτων. Ακόμη και το απλό περπάτημα σε μια πλαγιά απαιτεί μια συγκεκριμένη ποσότητα εξάσκησης και δεξιότητας, πόσο μάλλον να περπατάς με κραμπόν. Πρέπει να γίνει σαφές εδώ – η μετακίνηση στα βουνά έξω από την πεπατημένη, απαιτεί δεξιότητες που μπορούν να αποκτηθούν μόνο με εξάσκηση!
Πιο έμπειρα και ικανά μέλη μπορούν να βοηθήσουν τα αδύναμα μέλη σε απλούστερες καταστάσεις, αλλά είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτό θα
περιπλέξει και θα επιβραδύνει τη διαδικασία, και αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη εκ των προτέρων κατά τον προγραμματισμό. Όσο περισσότερα αδύναμα μέλη υπάρχουν σε μια ομάδα, τόσο λιγότερο αποτελεσματική θα είναι η ομάδα. Δίνουμε προσοχή στην αναλογία ισχυρών προς ασθενέστερα μέλη. Όσο αυξάνεται η πολυπλοκότητα και η δυσκολία του στόχου, τόσο λιγότερο επιτρέπεται η συμμετοχή ασθενέστερων ή άπειρων μελών στην ομάδα. Αν οι πιο ικανοί είναι να βοηθήσουν τους πιο αδύναμους σε κάτι, είναι απαραίτητο οι πιο ικανοί να είναι υπεράριθμοι.
Όταν η δραστηριότητα περιλαμβάνει πιο περίπλοκες διαδικασίες, όπως η χρήση ειδικού εξοπλισμού αναρρίχησης (πέλεκυς πάγου/ πιολέ, κραμπόν, σχοινί, ρελέ), η ομάδα πρέπει να αποτελείται μόνο από άτομα που γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία. Δεν υπάρχει χώρος για πειραματισμούς ή δοκιμές και λάθη εδώ. Είναι σοβαρό! Η ηγεσία άπειρων ανθρώπων σε τερέν που απαιτεί εξοπλισμό αναρρίχησης συνιστάται μόνο σε επαγγελματίες εκπαιδευτές αναρρίχησης ή οδηγούς βουνού.
Εκτίμηση του χρόνου
Ο βασικός άξονας κάθε σχεδίου είναι η χρονική τήρηση του προγράμματος. Πρέπει να ξέρουμε πόσο καιρό θα είμαστε στο δρόμο, από το οποίο μπορούμε στη συνέχεια να συμπεράνουμε πότε θα ξεκινήσουμε για να φτάσουμε στον προορισμό μας μια συγκεκριμένη ώρα. Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, ξεπερνάμε τόσο την απόσταση όσο και- στα βουνά- την υψομετρική διαφορά. Αυτά τα δύο στοιχεία της πεζοπορίας σχετίζονται και επηρεάζουν το ένα το άλλο.
Ένα άτομο ή μια μικρή ομάδα ατόμων με καλή φυσική κατάσταση μπορεί να περπατήσει σε 1 ώρα περίπου:
350 κάθετα μέτρα στην ανάβαση
700 κάθετα μέτρα σε κάθοδο
Οριζόντια απόσταση 4,5 χλμ
Για μια μεγαλύτερη ομάδα ατόμων απαιτείται 30% περισσότερη ώρα.
Όταν σχεδιάζουμε στο επίπεδο 1 (“Πολύ Γενικό πλάνο/ προετοιμασία στο σπίτι”), μπορούμε να μετρήσουμε τη σημειωμένη διαδρομή στον χάρτη. Αρχικά, υπολογίζουμε το μήκος της διαδρομής και, στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας τις ισοϋψείς καμπύλες, αθροίζουμε όλες τις υψομετρικές διαφορές. Θα αθροίσουμε τους χρόνους για όλες τις αναβάσεις και για όλες τις καταβάσεις ξεχωριστά. Στη συνέχεια προσθέτουμε και τα δύο δεδομένα και παίρνουμε τον χρόνο που απαιτείται για να ξεπεραστεί η συνολική υψομετρική διαφορά.
Ο κατά προσέγγιση χρόνος της διαδρομής μπορεί να υπολογιστεί χρησιμοποιώντας τον ακόλουθο τύπο:
Από τους χρόνους που υπολογίζονται για την απόσταση και την ανάβαση, η μικρότερη τιμή διαιρείται με δύο και προστίθεται στη μεγαλύτερη τιμή.
Παράδειγμα:
Ανάβαση 1.600 μέτρα …μια μικρή ομάδα… περίπου 4,5 ώρες
15 χιλιόμετρα διαδρομής …περίπου 3,5 ώρες. Η τιμή αυτή (3,5 ώρες) είναι η μικρότερη, η οποία διαιρούμενη με δύο είναι 1,75 ώρα (δηλαδή μία ώρα και 3 τέταρτα).
4,5 + 1,75 = 6,25 ώρες (δηλαδή 6 ώρες κι ένα τέταρτο).
Για μεγαλύτερη ομάδα προσθέτουμε στον χρόνο ένα 30%
Η πεζοπορία θα διαρκέσει περίπου 8 ώρες.
Μπορούμε να έχουμε την καλύτερη επισκόπηση της διαδρομής της πεζοπορίας μας δημιουργώντας ένα λεγόμενο γράφημα του υψομετρικού προφίλ της διαδρομής. Ο άξονας Υ είναι το ύψος, ο άξονας Χ είναι η απόσταση. Θα σχεδιάσουμε τα βασικά σημεία της διαδρομής μας στο γράφημα, όπως κορυφές, σελώματα, καταφύγια και άλλα σημαντικά μέρη. Θα καταγράψουμε τον χρόνο που απαιτείται για να ξεπεραστεί κάθε ενότητα που ορίζεται από αυτά τα σημεία.
Στη συνέχεια, είναι απαραίτητο να προσθέσουμε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε αυτές τις εκτιμήσεις χρόνου, καθώς πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι μπορεί να καθυστερήσουμε κάπου, μπορεί να υπάρξουν κάποιες επιπλοκές ή απλά δεν θα είμαστε τόσο γρήγοροι όσο σκοπεύαμε (για παράδειγμα, επειδή κουβαλάμε βαριά σακίδια). Το απόθεμα επιπλέον χρόνου θα μας δώσει χρόνο να ξεπεράσουμε αυτά τα προβλήματα.
Πρόγνωση καιρού
Ο καιρός έχει θεμελιώδη επίδραση στη δυνατότητα πραγματοποίησης της πεζοπορίας που επιδιώκουμε. Εάν προκύψουν κακές καιρικές συνθήκες, μπορεί κανείς να κάνει πολύ λίγα ή σχεδόν τίποτα. Για το λόγο αυτό, δίνουμε μεγάλη προσοχή στην πρόγνωση του καιρού όταν σχεδιάζουμε μια πεζοπορία. Η πιο ενημερωμένη πρόγνωση του καιρού είναι υψίστης σημασίας. Καλό είναι να ξαναδούμε την πρόβλεψη το πρωί πριν την πεζοπορία μας. Άλλες πηγές τρέχουσας πρόγνωσης είναι ένα τηλεφώνημα, είτε απευθείας στη μετεωρολογική υπηρεσία είτε στην υπηρεσία διάσωσης βουνού. Καλό είναι να δίνουμε προσοχή σε θέματα όπως οι συνθήκες καταιγίδας, η προώθηση ενός ψυχρού μετώπου, η απότομη πτώση της θερμοκρασίας κ.λπ.
Ακριβώς πριν την πεζοπορία ( ” στην αφετηρία”), κάνουμε τις πιο βασικές παρατηρήσεις, σημειώνοντας την νεφοκάλυψη, την κατεύθυνση και την ένταση του ανέμου. Μια πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης κατά τη διάρκεια της νύχτας συνήθως προμηνύει επιδείνωση του καιρού…
Αφήστε μια απάντηση